“Kovulmuş şeytandan Allah’a
sığınırım” diyelim ve o her şeyi çeken kuvveti yaşamak için; "Rahman ve Rahim
Allah’ın adıyla” demek olan besmele anahtarına yapışalım ve Allah’ın Rahman ve
Rahim sıfatları üzerine aşağıda kaynağını belirttiğim kitaptan hazırladığım
incelemeyi hep beraber okuyalım.
Allah`ın Rahman ve Rahîm
sıfatlarının her ikisi de “rahmet” mastarından türemiş olmasına rağmen
aralarında anlam farklılıkları vardır. Rahman sıfatı ezel ile, Rahîm sıfatı ise
daha çok ebet ile ilgilidir. Bu yüzden Allah için “dünyanın Rahman`ı, fakat
ahiretin Rahîmi`dir” denilmiştir. Çünkü Allah`ın; tüm varlıkları yaratması ve
yaşatması, insanlar arasında mümin-kâfir, adil-zalim, çalışkan-tembel ayrımı
yapmadan hepsine rızklarını vermesi, inkârcılara da çalışma ve gayretlerinin
karşılığını dünyada tam olarak vermesi, zulme ve kötülüklere müdahale
etmeksizin insanların kendi tercihlerini kullanmalarına fırsat vermesi, hep
Rahman sıfatının sonucudur.
İbrani kökenli olduğu da ileri sürülen rahman kelimesi,
“rikkat [sevecenlik], karşılıksız yardım ve iyilik, bağışlama, acıyıp esirgeme”
anlamına gelen [rahmet] kelimesinden türetilmiştir. Rahman kelimesi, Arapça’da
sözün anlamını failin o işte tam yetkin olduğunu vurgulamak için kullanılan
“mübalağa” kalıbında bir kelimedir ve “rahmetin en yüce derecesine sahip
varlık” anlamına gelmektedir. Bu anlamıyla rahman, “rızkları, ihtiyaçları
ve her türlü iyilikleri bağışlama hususunda, rahmetini yarattığı varlıklardan
hiç esirgemeyen” demektir.
Rahîm sıfatının ortaya çıkışı ise daha çok ahirette
görülecektir. Kur`an`da pek çok ayette, Allah`ın müminleri Rahîm sıfatı ile
bağışlayacağı belirtilmiştir. Rahim kelimesi, [rahmet], [merhamet] ve [ruhm]
mastarından hem etkin hem de edilgin anlamlı, “çok merhametli”, “merhamet olunan” anlamında bir sıfattır. Kök anlamı “acımak,
merhamet etmek ve bağışlamak” demektir. Rahim sıfatı Kur’an’da genellikle “çok
bağışlayıcı anlamına gelen [gafur] sıfatı ile birlikte kullanılmıştır. Bu durum, Allah’ın ne kadar bağışlayıcı ve
merhametli olduğuna bir delil teşkil eder. Bu sıfat, Kur’an’ın dört ayetinde
[erhamür’r-rahimin =merhametlilerin en merhametlisi] şeklinde kullanılmıştır.
Besmelede de geçen bu iki sıfattan ötürü besmeleyi
“Rahman, Rahim Allah’ın ismi ile” veya “Rahman, Rahim Allah ismi ile” şeklinde
tercüme etmenin daha doğru olacağını da merhum Elmalılı M.Hamdi Yazır “Hak Dini
Kur’an Dili” kitabının 1 nci cildinde açıklamaktadır.
Selam ve dualarımla.
Selam ve dualarımla.
Kaynak: Tebyinü!l-Kur’an 1.Cilt, Hakkı Yılmaz
